Νέος νόμος για τη μισθολογική διαφάνεια: 7 πράγματα που αλλάζουν για ξενοδοχεία, τουριστικές επιχειρήσεις και εργαζομένους

Η ελληνική αγορά εργασίας εισέρχεται σε μια νέα εποχή διαφάνειας, καθώς δημοσιεύθηκε ο Νόμος 5316/2026, ο οποίος ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 και εισάγει σημαντικές αλλαγές σχετικά με την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών για εργασία ίδιας ή ίσης αξίας.

Οι αλλαγές αυτές δεν αφορούν μόνο τα μεγάλα επιχειρηματικά σχήματα. Επηρεάζουν σταδιακά ολόκληρη την αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένου του ξενοδοχειακού και του ευρύτερου τουριστικού κλάδου, όπου οι προσλήψεις είναι συνεχείς, οι ειδικότητες πολλές και οι μισθολογικές διαφορές συχνά δημιουργούνται από διαφορετικές πρακτικές και όχι απαραίτητα από επίσημες πολιτικές.

Για τους εργαζομένους στον τουρισμό, αλλά και για τους εργοδότες, ο νέος νόμος δημιουργεί ένα πιο ξεκάθαρο και δίκαιο πλαίσιο λειτουργίας.

Τι προβλέπει ο νέος νόμος

Βασικός στόχος του Νόμου 5316/2026 είναι να διασφαλίσει ότι δύο εργαζόμενοι που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας θα αμείβονται ισότιμα, ανεξάρτητα από το φύλο τους. Παράλληλα, ενισχύονται οι μηχανισμοί ελέγχου και θεσπίζονται νέες υποχρεώσεις διαφάνειας για τους εργοδότες.

Η έννοια της «εργασίας ίσης αξίας» δεν αφορά μόνο την ονομασία μιας θέσης. Αξιολογούνται αντικειμενικά στοιχεία όπως οι γνώσεις, οι δεξιότητες, η εμπειρία, η ευθύνη που αναλαμβάνει ο εργαζόμενος, η προσπάθεια που απαιτείται και οι συνθήκες εργασίας.

Τι αλλάζει στις προσλήψεις

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διαδικασία πρόσληψης.

Οι υποψήφιοι εργαζόμενοι αποκτούν πλέον το δικαίωμα να γνωρίζουν πριν από τη συνέντευξη ή πριν την υπογραφή της σύμβασης ποιος είναι ο βασικός μισθός ή το εύρος των αποδοχών της θέσης. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις καλούνται να είναι περισσότερο διαφανείς στις αγγελίες εργασίας ή κατά την επικοινωνία με τους υποψηφίους.

Παράλληλα, οι εργοδότες δεν επιτρέπεται πλέον να ζητούν από έναν υποψήφιο πληροφορίες σχετικά με τον μισθό που λάμβανε σε προηγούμενη εργασία. Η νέα αμοιβή θα πρέπει να βασίζεται στην αξία της θέσης και όχι στο ιστορικό αποδοχών του εργαζομένου.

Για τα ξενοδοχεία, αυτό σημαίνει ότι οι διαδικασίες επιλογής προσωπικού θα χρειαστεί να γίνουν περισσότερο οργανωμένες και τεκμηριωμένες.

Περισσότερα δικαιώματα για τους εργαζομένους

Ο νέος νόμος δίνει στους εργαζομένους το δικαίωμα να ζητήσουν πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο των αποδοχών τους και να συγκρίνουν, με ανώνυμα και συγκεντρωτικά στοιχεία, τις αμοιβές εργαζομένων που εκτελούν εργασία ίδιας ή ίσης αξίας.

Επιπλέον, οι εργοδότες υποχρεούνται να ενημερώνουν κάθε χρόνο το προσωπικό τους για το συγκεκριμένο δικαίωμα, ενώ οφείλουν να απαντούν στα σχετικά αιτήματα μέσα σε δύο μήνες.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι εργαζόμενοι μπορούν να συζητούν τον μισθό τους όταν αυτό γίνεται με σκοπό τη διασφάλιση της αρχής της ίσης αμοιβής. Ρήτρες που απαγορεύουν απόλυτα τη γνωστοποίηση αποδοχών δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν για να περιορίζουν αυτό το δικαίωμα.

Νέες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις

Οι εργοδότες καλούνται να δημιουργήσουν σαφείς και αντικειμενικές μισθολογικές δομές.

Η πολιτική αμοιβών θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια όπως οι δεξιότητες, η ευθύνη, η εμπειρία, η προσπάθεια και οι συνθήκες εργασίας, χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να τεκμηριώνουν τον τρόπο με τον οποίο καθορίζονται οι αμοιβές και οι προαγωγές.

Για τις επιχειρήσεις που απασχολούν τουλάχιστον 100 εργαζομένους θεσπίζεται και υποχρέωση υποβολής στοιχείων σχετικά με το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών, ώστε να παρακολουθείται η εφαρμογή της νομοθεσίας.

Ο τουριστικός κλάδος αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες στην Ελλάδα. Σε ένα ξενοδοχείο μπορεί να εργάζονται receptionists, housekeepers, μάγειρες, σερβιτόροι, συντηρητές, λογιστές και διοικητικά στελέχη, πολλές φορές με διαφορετικά συστήματα αμοιβών.

Ο νέος νόμος δεν απαιτεί να αμείβονται όλοι το ίδιο. Απαιτεί όμως να υπάρχει τεκμηρίωση όταν υπάρχουν διαφοροποιήσεις στις αποδοχές και αυτές να βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια, όπως η εμπειρία, η ευθύνη, η εξειδίκευση ή η απόδοση και όχι στο φύλο του εργαζομένου.

Για τους διευθυντές ξενοδοχείων και τα τμήματα ανθρώπινου δυναμικού, η αναθεώρηση των job descriptions, των μισθολογικών κλιμακίων και των διαδικασιών πρόσληψης αποτελεί πλέον σημαντική προτεραιότητα.

Γιατί η μισθολογική διαφάνεια ωφελεί και τις επιχειρήσεις

Παρότι αρκετοί εργοδότες θεωρούν ότι οι νέες απαιτήσεις αυξάνουν τη γραφειοκρατία, στην πράξη μπορούν να λειτουργήσουν θετικά.

Μια επιχείρηση με ξεκάθαρη πολιτική αμοιβών δημιουργεί μεγαλύτερη εμπιστοσύνη, προσελκύει ευκολότερα ποιοτικούς υποψηφίους, μειώνει τις εσωτερικές συγκρούσεις και ενισχύει την εικόνα της ως εργοδότης επιλογής.

Στη διεθνή ξενοδοχειακή βιομηχανία, μεγάλες αλυσίδες εφαρμόζουν ήδη εδώ και χρόνια πολιτικές pay transparency, καθώς η διαφάνεια θεωρείται βασικό στοιχείο της σύγχρονης διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού και της στρατηγικής ESG (Environmental, Social & Governance). Αντίστοιχες πρακτικές υιοθετούνται πλέον σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς όλα τα κράτη-μέλη ενσωματώνουν την ίδια ευρωπαϊκή οδηγία στις εθνικές τους νομοθεσίες.

Ο Νόμος 5316/2026 δεν αλλάζει απλώς τον τρόπο με τον οποίο καθορίζονται οι αμοιβές. Εισάγει μια διαφορετική φιλοσοφία στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, όπου η διαφάνεια, η αντικειμενικότητα και η ίση μεταχείριση αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Για τους εργαζομένους στον τουρισμό αποτελεί ένα επιπλέον εργαλείο προστασίας των δικαιωμάτων τους. Για τους ξενοδόχους και τα στελέχη διοίκησης αποτελεί μια ευκαιρία να δημιουργήσουν πιο σύγχρονες, οργανωμένες και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, οι οποίες επενδύουν στην αξιοκρατία και ενισχύουν την εμπιστοσύνη των ανθρώπων τους.